Wir verwenden Cookies auf unserer Website, um Ihnen ein Höchstmaß an Serviceleistungen zu bieten, einschließlich maßgeschneiderter Dienstleistungen. Wenn Sie die Website nutzen, ohne Ihre Cookie-Einstellungen zu ändern, werden diese auf Ihrem Endgerät abgelegt. Detaillierte Informationen finden Sie unter SCHUTZ DER PRIVATSPHÄRE UND VERWENDUNG VON COOKIES. OK, verstanden
home | site map
      


 

Aktualności


  « wróć

Zabytek miesiąca z Muzeum Początków Państwa Polskiego - Maj.
Zabytek miesiąca z Muzeum Początków Państwa Polskiego - Maj.

Zdobione okładziny z poroża (2 sztuki), Gniezno  -  Góra Lecha, Podgrodzie III, wczesne średniowiecze.

Oprócz prostych narzędzi i przedmiotów kościanych, jak np. kolce, łyżwy, szydła czy hetki znajdowane są także na stanowiskach archeologicznych bardziej zaawansowane w technice wykonania przedmioty, wykonywane z poroża. Przykładem są prezentowane łukowate okładziny z poroża, bogato zdobione, datowane ogólnie na X-XIII w.,  odkryte podczas przedwojennych wykopalisk na III gnieźnieńskim podgrodziu. Ich wykonanie wymagało większego nakładu pracy, umiejętności i zmysłu zdobniczego, były więc raczej wytworem wyspecjalizowanych rzemieślników.

W wytwórczości rzemieślniczej wykorzystywano poroże sarny, jelenia, łosia i daniela. Problem z porożem jako surowcem wynikał z faktu, że w stanie naturalnym jest ono twarde i trudne w obróbce. Niezbędne były więc długotrwałe zabiegi zmiękczające jak np. moczenie w kiszonkach roślinnych (np. szczawiu) lub w kwaśnym mleku. Archeologia doświadczalna wykazała, że potrzeba było około 6 tygodni, aby zmiękczyć róg w roztworze szczawiowym. Po około dobie poroże znowu twardniało i potrzeba było niekiedy powtórnie zmiękczać obrabiany półwytwór przedmiotu czy narzędzia.

Zmiękczone kawałki surowca rzemieślnik dzielił za pomocą piłki na cienkie płytki z poroża takie,  jak np. widoczne okładzinki. W następnym etapie wygładzał je i pokrywał wgłębnym ornamentem. Wśród wątków zdobniczych, widocznych na prezentowanych okładzinach, w pierwszym rzędzie uwidaczniają się szeregi kółek z zaznaczonym środkiem, kółka w układzie koncentrycznym a także małe kółka z zaznaczonym środkiem, tzw. "oczka". Ornament oczkowy i z kółek wykonywano za pomocą cyrkla. W Gnieźnie ten typ ornamentu, występując w zestawieniu z innymi zdobieniami, był najpopularniejszy. W wykonaniu płytek oraz w ich dekoracji dostrzegamy duże doświadczenie rzemieślnika, pracującego najpewniej w obrębie gnieźnieńskiego podgrodzia.









zobacz wszystkie aktualności
Działalność biura PCIT finansowana z dotacji Starostwa Powiatowego w Gnieźnie i z dotacji Urzędu Miasta Gniezno